Program
22 kwietnia 2010 (czwartek)
Oblicza Indii
FILOZOFIA – RELIGIA
9.00-13.00, Collegium Novum, ul. Gołębia 24, Sala Senacka, I piętro
9.00-9.15 Otwarcie konferencji
dr hab. Marta Kudelska, prof. UJ, opiekun Koła Naukowego Myśli i Kultury Wschodu UJ
dr hab. Lidia Sudyka, prof. UJ, opiekun naukowy projektu oraz opiekun Koła Naukowego Indologów UJ
9.15-9.55 dr hab. Marta Kudelska, prof. UJ, Od hymnów Rigwedy do Birla Mandir
Celem wystąpienia jest ukazanie ciągłości ortodoksyjnej myśli indyjskiej od czasów najstarszych, poświadczonych w hymnach wedyjskich, aż po dzień dzisiejszy. Naszkicowany zostanie proces przekształcania się braminizmu w różne formy hinduizmu. Poruszony zostanie również problem, czy bardziej jest zasadne mówienie o jednym hinduizmie, czy raczej o wielu hinduizmach.
Marta Kudelska – kierownik Zakładu Filozofii Wschodu UJ. Absolwentka indologii i filozofii UJ. Najważniejsze książki na temat filozofii indyjskiej: Karman i dharma, wizja świata w klasycznej myśli indyjskiej, The Cosmological Scheme of the Upanishads, Hinduizm, Dlaczego istnieje raczej „Ja” niż „to”? Ontologia podmiotu w Upaniszadach. Tłumaczka klasycznych tekstów z sanskrytu: Bhagawadgita, Pieśń Czcigodnego Pana, Upaniszady. Zajmuje się również dialogiem międzykulturowym. Redaktor tomów: Człowiek na przełomie wieków, Nowe i dawne wzorce duchowości. Wartości etyczne w różnych tradycjach religijnych.
9.55-10.35 Maciej Jurek, Matki, żony i…, czyli przestrzeń kobiet w świetle Kodeksu Manu
Celem wykładu jest przedstawienie zasad etycznych, wystosowanych względem kobiet na gruncie hinduizmu. Przywołanie postulatów indyjskich legislatorów, w tym przede wszystkim Manu, posłuży refleksji zarówno nad ontycznym statusem kobiet, jak i ich miejscem w społeczeństwie hinduistycznym.
Maciej Jurek – absolwent studiów I stopnia filozofii UP oraz student III roku filologii orientalnej, spec. indianistyka UJ. Członek Koła Naukowego Indologów UJ.
Hermina Cielas, Indyjskie teorie estetyczne. Religijny wymiar śilpaśastry
Hermina Cielas – studentka III roku filologii orientalnej, spec. indianistyka UJ.
10.35-11.15 mgr Jarosław Zapart, Czym jest Natura Buddy? Kontrowersje wokół centralnego pojęcia buddyzmu mahajana
Nauki o Naturze Buddy, wrodzonej zdolności wszystkich istot do osiągnięcia oświecenia, stanowią jedno z najważniejszych zagadnień buddyzmu mahajana. W swej dojrzałej formie miały decydujący wpływ na formowanie się oblicza buddyzmu na Dalekim Wschodzie. W drugiej połowie XX wieku Natura Buddy stała się przedmiotem szczegółowych badań naukowych, a także gruntownej krytyki. Celem wystąpienia jest przybliżenie historii samego pojęcia oraz krótkie przedstawienie polemik współczesnych badaczy.
Jarosław Zapart – indianista i dziennikarz muzyczny. Zafascynowany historią rozwoju idei buddyjskich, szczególnie w tradycjach sinojapońskich i szkole therawady.
11.15-11.55 mgr Grzegorz Okraszewski, Rabindranath Tagore – Artysta i Myśliciel
11.55-12.35 dr Przemysław Piekarski, Kabir mówi: słuchaj bracie
Kabir (XV/XVI w.) to jeden z największych mistyków Indii. Jego wiersze, tłumaczone z języka oryginału (wschodnie hindi) i śpiewane przez Anupa Dźalotę, bedą głównym wątkiem prezentacji.
Przemysław Piekarski – adiunkt w Katedrze Porównawczych Studiów Cywilizacji UJ. Z wykształcenia polonista, indolog, językoznawca, tłumacz. Kabirem zajmuje się od 30 lat. Przygotowuje książkę Droga odważnych. Indyjska mistyka nirguniczna.
12.35-13.05 Poczęstunek
14.00-15.30 Warsztat kalarippajattu (10 osób), Karolina Szwed, Krakowski Warsztat Jogi, ul. Józefitów 10/1
Kalarippajattu to indyjska sztuka walki ze stanu Kerala, w której wyróżnia się dwa style: północny wadakkan oraz południowy tekkan. W obu stylach praktyka obejmuje: naukę sekwencji ruchowych, walkę wręcz oraz z użyciem broni (różne rodzaje kijów, noże, miecz i tarczę, urumi – giętkie, długie ostrze), a także ćwiczenia oddechowe. Kalarippajattu oparte zostało na wiedzy o systemie leczniczym związanym z punktami witalnymi w ciele człowieka oraz z ajurwedą. Warsztat będzie próbą pokazania złożoności treningu kalarippajattu, który poprawia elastyczność, wpływa na koordynację ruchową, koncentrację oraz kształci postawę duchową. Podczas warsztatu uczestnicy poznają sekwencję rozpoczęcia i zakończenia treningu, pierwszą podstawową sekwencję symulującą walkę oraz system ćwiczeń wzmacniających i rozciągających.
Zapisy: 20-21 kwietnia 2010, Katarzyna Juryk: zapisy.warsztaty(at)gmail.com
PODRÓŻE
16.00-17.15 dr Marek Kalmus, Tawang – Kraina Monpów w Arunachal Pradesh, Małopolski Instytut Kultury, ul. Karmelicka 27, III piętro
Dystrykt Tawang przy granicy bhutańsko-tybetańskiej to odwieczna kraina Monpów, jednego z plemion bhutańsko-tybetańskich żyjących od 2 tys. lat we Wschodnich Himalajach. W 1962 roku obszar ten był całkowicie zajęty przez Chińczyków i został odzyskany przez Indie po ciężkich walkach i dyplomatycznych uzgodnieniach. Tu urodził się VI Dalaj Lama, działał legendarny mahasiddha Thangtong Gjalpo, tędy uciekali do Indii Dalaj Lamowie XII i XVI, tu znajduje się jeden z największych tybetańskich klasztorów w Indiach – Tawang (XVII w.).
Marek Kalmus – podróżnik, tybetolog, od ponad 30 lat bada kulturę tybetańską i tradycje plemion himalajskich.
20.00-20.30 Hanna Swaryczewska, Natjaśastra. Instrumenty muzyczne i muzyka a teatr sanskrycki, Ptasiek Cafe, ul. Dajwór 3
Referat jest oparty na pracy magisterskiej, napisanej pod kierunkiem dr hab. Lidii Sudyki, prof. UJ, i stanowi analizę traktatu Natjaśastra pod kątem wzmianek o muzyce i instrumentach muzycznych. Wyłaniają się tutaj dowody na wyjątkowo ścisłe powiązanie materii teatru z warstwą muzyczną. Traktat zawiera również systematyzację klasycznych instrumentów indyjskich, a wykorzystywany jest do dziś jako kompendium wiedzy o klasycznym teatrze sanskryckim.
20.30-22.00 Janek Kubek, Wprowadzenie do klasycznej muzyki indyjskiej, Tradycyjne kompozycje na table solo, Ptasiek Cafe, ul. Dajwór 3
23 kwietnia 2010 (piątek)
Oblicza Indii
LITERATURA – ETNOBOTANIKA – SZTUKA – ETNOGRAFIA
10.00-14.00 Auditorium Maximum, ul. Krupnicza 33, Sala konferencyjna, II piętro
10.00-10.40 dr hab. Lidia Sudyka, prof. UJ, Zaślubiny Śiwy i Parwati – malowidła i rzeźby świątyni w Lepakshi
Świątynia w Lepakshi, niewielkiej wiosce w stanie Andhra Pradeś, jest stosunkowo mało znana i odwiedzana. Uwagę przyciągają przede wszystkim zdobiące ją dobrze zachowane malowidła, ale również rzeźby i reliefy. Opowiedziane przez rzeźbiarzy i malarzy z Lepakshi historie częstokroć mają lokalny rodowód, głównie przedstawiają jednak powszechnie znane w Indiach mity. Jednym z wątków, po który chętnie sięgali indyjscy poeci i artyści były zaślubiny boga Śiwy z Parwati. W Lepakshi temat odnajdziemy w malowidłach i rzeźbie. Szczególnie ciekawe wydaje się przedstawienie zaślubin boskiej pary, stanowiące wręcz plan jednego z pawilonów. Prezentacja wykorzystująca materiały zgromadzone w czasie badań terenowych w Indiach w 2009 roku.
10.40-11.20 mgr inż. Marek Styczyński, Święte rośliny Indii
Etnobotanika bada związki roślin i ludzi w ich aspektach kulturowych i religijnych, gospodarczych, a także ekonomicznych i politycznych. Pojęcia ‘ethnobotany’ użył po raz pierwszy, w roku 1895, John W. Harsberger, profesor University of Pennsylvania. Nowoczesne podejście do etnobotaniki skupia się na miejscu roślin w kulturze ludzkiej oraz wzajemnych relacjach pomiędzy roślinami i ludźmi. Kultury Indii są prawdziwą skarbnicą wiedzy etnobotanicznej, a kilka z roślin ważnych dla nich stanowi powszechnie rozpoznawalne symbole religijne. Lotos i drzewo bodhi, ale także tulsi, rudraksa: Łzy Rudry, oraz etnobotaniczne kompleksy w rodzaju: napoju homa, ogrodu Shivy: shripala, datura, bhang, roślinnych mieszanek samigri, różańców mala i kwiatowych girland wanamala, to fascynujące drogi do zrozumienia tradycyjnej kultury, ale i zadziwiających jej aktualnych przejawów w postaci głęboko osadzonych w kulturze ruchów ekologicznych, mód i symboli politycznych. Wykład i prezentacja etnobotaniczna.
Marek Styczyński – mgr inż. leśnictwa specjalizujący się w ekologii terenów górskich, łączy wykształcenie przyrodnicze z pasją muzyczną i podróżami. W poszukiwaniu instrumentów tradycyjnych i wiedzy o ich zastosowaniu odwiedził wielokrotnie Indie, Nepal, Azję Środkową: Uzbekistan, Turkmenię i Tadżykistan, Turcję, kraje bałkańskie, obszary tundry w Sapmi / Laponii za Kręgiem Polarnym oraz swe ulubione Karpaty. Od kilku lat w centrum jego zainteresowań znajdują się etnobotanika i etnobotaniczne aspekty muzyki tradycyjnej Europy i Azji. Wykład i materiał fotograficzny jest częścią przygotowywanej książki pt. „Wprowadzenie do etnobotaniki”. Autor i współautor kilkudziesięciu wydawnictw płytowych opublikowanych w Polsce, USA, Niemczech, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii oraz książek, alternatywnych przewodników i wielu publikacji zawodowych. Mieszka w Krakowie. Prowadzi autorskie blogi: http://plasnieciewbudyn.blogspot.com/ oraz http://worldflagrecords.blogspot.com/, a także strony internetowe projektów muzycznych: www.cybertotem.eu, www.magiccarpathians.com www.myspace.com/magic_carpathians.
11.20-12.00 mgr Agnieszka Staszczyk, Obrazy kultu lingi we wczesnej rzeźbie indyjskiej
Linga i jej kult od wielu wieków łączone są z bogiem Śiwą. Oddawanie czci lindze miało spore znaczenie. Dopatrywano się tu silnego wciąż przywiązania do tzw. rdzennych kultów, związanych z wegetacją i płodnością. Początkowo linga nie była wyłącznie fallicznym symbolem Śiwy. Rzeźby datowane na ostatnie wieki przed naszą erą i pierwsze wieki naszej ery prezentują bardzo interesujący obraz jej kultu. Spora ilość zachowanych ling, wiele posągów ityfallicznych, sceny ukazujące czczących lingi, bądź inne postacie “wpisane” w lingę, a wśród nich tzw. mukhalingi (wyobrażenia złożone z fallusa i najczęściej jednej lub czterech, rzadziej dwóch głów) to świadectwo rozwoju kultu lingi pozwalające na próbę odtworzenia jego podstawy, szczególnie w zakresie, który nie zachował się w innych zapisach. Przeobrażający się w owym czasie braminizm przejął tylko niektóre jego elementy, dające się włączyć w kult przede wszystkim Śiwy. Tymczasem, warto zwrócić uwagę na pozostałe, bardziej pierwotne aspekty tego zjawiska.
Agnieszka Staszczyk – absolwentka filologii orientalnej, spec. indianistyka i historii sztuki UJ. Obecnie kończy studia doktoranckie na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz prowadzi zajęcia w Katedrze Porównawczych Studiów Cywilizacji UJ.
Scena z lingą, okres Kuszanów, Mathura, State Museum w Lucknow, fot. A. Staszczyk
12.00-12.40 dr Mateusz Wierciński, Indie i motyw Kaina
Współczesne obrzędy ofiarne w wioskowych Indiach zawierają elementy, które stają się bardziej zrozumiałe dopiero po zapoznaniu się z przebiegiem i znaczeniem wcześniejszych rytów ofiarnych z ludzi. Indyjski materiał etno-historyczny pozwala również przybliżyć rozumienie obrzędowych morderstw w innych częściach świata, a w szczególności jest ciekawą ilustracją do podobnych motywów biblijnych.
Mateusz Wierciński – antropolog kulturowy, adiunkt w Instytucie Geografii UJK w Kielcach, gdzie prowadzi zajęcia z geografii regionalnej świata. Jego główne zainteresowania badawcze skupiają się wokół religii społeczności plemiennych w Indiach i na świecie, wykorzystywanych porównawczo w studiach nad tradycjami biblijnymi.
12.40-13.10 Poczęstunek
Lekcje języków, Klub U Louisa, Rynek Główny 13
14.00-14.30 Lekcja hindi
14.30-15.00 Lekcja tamilskiego
15.00-15.30 Lekcja urdu
15.30-16.00 Lekcja sanskrytu
16.00-17.00 Pokaz strojów indyjskich, Klub U Louisa, Rynek Główny 13
Fuzja tego, co dla ciała i tego, co dla ducha przygotowana przez członków Koła Naukowego Indologów UJ i Dalekowschodniego Koła Naukowego UJ. Dla żądnych wiedzy – garść informacji na temat ubiorów (zarówno kobiecych, jak i męskich) z Półwyspu Indyjskiego, oraz wszystkiego, co z modą związane; biżuterii, makijażu itp. Dla tych, którzy chcą nacieszyć oko – pokaz zdjęć i – w pełnym wymiarze – prezentacja tego, co słowem zostanie nakreślone. Dla wszystkich, którzy zastanawiali się „gdzie jest początek, a gdzie koniec?” – prezentacja upinania sari.
17.30-18.15 Kamila Szanduła, Jak podróżować po Indiach?, Massolit Books, ul. Felicjanek 4
Jak w bezpieczny i tani sposób podróżować po Indiach? Opowiem o moich przygodach i miejscach, które odwiedziłam, ponadto przekażę, czego należy się wystrzegać, na co zwracać uwagę, co ze sobą zabrać i jak przygotować się do podróży. Wystąpienie urozmaicę pokazem slajdów.
Kamila Szanduła – studentka kulturoznawstwa, tancerka w zespole Natyalaya, organizatorka krakowskiego Bollywood Party, miłośniczka kultury indyjskiej, pilot wycieczek, podróżnik, autostopowiczka.
Dla miłośników poezji utwory poetów piszących w języku hindi; zarówno wiersze oryginalne, jak i tłumaczenia na język polski (autorstwa dr Renaty Czekalskiej, dr Agnieszki Kuczkiewicz-Fraś i mgr Kamili Junik). Deklamacji towarzyszyć będzie klasyczna muzyka indyjska. Wiersze zaprezentują członkowie Koła Naukowego Indologów UJ i Dalekowschodniego Koła Naukowego UJ.
Zapisy: 20-21.04.2010, Katarzyna Juryk: zapisy.warsztaty(at)gmail.com
24 kwietnia 2010 (sobota)
9.00-10.30 Warsztat bharatanatjam (15 osób), Ewa Wardzała, Krakowski Warsztat Jogi, ul. Józefitów 10/1
Zapisy: 20-21.04.2010, Katarzyna Juryk: zapisy.warsztaty(at)gmail.com
Oblicza Indii
HISTORIA – SPOŁECZEŃSTWO – POLITYKA
11.00-15.00 Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji, Rynek Główny 34, III piętro, s. 33
11.00-11.40 mgr Kamila Junik, O potędze Radźputów słów kilka
Radźputowie zamieszkujący teren dzisiejszego stanu Radźasthan to jedna z najwaleczniejszych kast indyjskich. Ze względu na ideologię oraz położenie geograficzne byli stroną wielu konfliktów, np. z władcami muzułmańskimi czy Marathami. Ideą wystąpienia jest spojrzenie na ich losy i historię poprzez architekturę, głównie majestatyczne fortyfikacje regionów Mewar i Marwar. Wykład ilustrowany zdjęciami.
Kamila Junik – indolożka, zajmuje się współczesną literaturą hindi. Tłumaczka poezji hindi na język polski. Organizatorka konferencji o Pakistanie w 2005 roku. Biegły tłumacz języka urdu oraz hindi. Do jej zainteresowań naukowych należą: ruchy kobiece w Indiach i Pakistanie, islam na subkontynencie indyjskim, sytuacja mniejszości, współczesna literatura urdu, sztuka i architektura Indii i Pakistanu. Pracuje w Zakładzie Indianistyki IFO UJ.
11.40-12.20 dr Aleksander Głogowski, Obecny stan konfliktu w Kaszmirze
Spór o Kaszmir to przykład konfliktu pomiędzy prawem narodów do samostanowienia a nienaruszalnością granic państwowych. W ostatnich latach pojawiła się nadzieja na nawiązanie dialogu pomiędzy Indiami a Pakistanem, który ma doprowadzić do osiągnięcia kompromisu w kwestii Kaszmiru. Jednakże, wyjściowe stanowiska obydwu stron, oraz formalnie nadal obowiązujące rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ, czynią ten problem praktycznie nierozwiązywalnym. Kaszmir, kiedyś światowej sławy kurort, posiadający walory turystyczne porównywalne ze Szwajcarią, do dziś nie może odzyskać dawnej świetności. Wykład ma na celu przedstawienie stanowisk rządów Indii i Pakistanu oraz przedstawicieli lokalnych ruchów niepodległościowych. Ma również zarysować ewentualne płaszczyzny przyszłego porozumienia oraz perspektywy ich realizacji na tle wydarzeń w regionie Azji Południowej.
Aleksander Głogowski – politolog, adiunkt w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ, stypendysta Institute of Strategic Studies w Islamabadzie, Academic Hospitality School of Oriental and African Studies w Londynie. Specjalizuje się w problematyce polityki zagranicznej Pakistanu i sytuacji politycznej pogranicza afgańsko-pakistańskiego. Członek Editorial Advisory Board „Central Asia”, czasopisma Area Study Centre Uniwersytetu w Peszawarze. Członek Zespołu Interdyscyplinarnych Badań Eurazjatyckich IFO UJ.
12.20-13.00 mgr Jakub Stępień, Hinduski nacjonalizm a wolność religijna. Apostazja, konwersje i rekonwersje we współczesnych Indiach
Podczas wykładu zostanie przedstawiona problematyka wolności religijnej w doktrynie hinduskiego nacjonalizmu, „uzasadnienie” pogromów i prześladowań religijnych we współczesnych Indiach oraz stosunek hinduskiego fundamentalizmu religijnego wobec indyjskich mniejszości religijnych, ze szczególnym uwzględnieniem wspólnoty chrześcijańskiej.
Jakub Stępień – politolog i religioznawca, doktorant Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ, specjalista ds. problematyki politycznej, społecznej i religijnej Azji Południowej. Prowadzi badania z zakresu fundamentalizmu religijnego, utopii, systemów totalitarnych oraz procesów narodowotwórczych.
13.00-13.40 mgr Marek Moroń, Partyzantka ludowa w Indiach. Naksalici – historia i współczesność
Od lat czterdziestych XX wieku na terenie Indii ma miejsce, ze zmiennym natężeniem i zakresami, konflikt partyzantki ludowej z administracją kraju. Zjawisko to wyrasta z ideologii komunistycznej o autentycznym, niewspomaganym z zewnątrz, wymiarze. Przez ponad pół wieku było postrzegane i traktowane przez władze Indii jako problem lokalnego naruszania porządku i prawa. W ostatnich latach sytuacja ta uległa zasadniczej jakościowej zmianie. Rząd Indii postrzega już partyzantkę ludową jako najpoważniejszy problem polityki wewnętrznej kraju. Historia ludowej partyzantki, jej charakter i cechy, które stanowią o jej rozmiarach i trwałości są interesującym i mało znanym elementem wiedzy o współczesnych Indiach.
Marek Moroń – w latach 2001-2006 Konsul Generalny RP w Mumbaju. Od 2006 roku wykładowca Katedry Porównawczych Studiów Cywilizacji UJ i współpracownik Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej im. Wojciecha Korfantego w Katowicach. Założyciel Fundacji Polska-Azja XXI wiek. W kręgu jego zainteresowań znajdują się: problematyka polityczna Azji Południowej, średniowieczna poezja perska, islam europejski, sztuki dokhra, plemiona z Orisy, Ćhattisgarhu i Bengalu.
13.40-14.20 mgr Mikołaj Bolczyk, Uwarunkowania zaangażowania Indii w regionie. Kazus Afganistanu
Wykład koncentruje się wokół kwestii uwarunkowań kulturowych i politycznych dla zaangażowania Indii w regionie środkowoazjatyckim na przykładzie współczesnych stosunków afgańsko-indyjskich. Przedstawione zostaną realne i potencjalne płaszczyzny porozumienia oraz ewentualne przeszkody w kształtowaniu tych relacji.
Mikołaj Bolczyk – doktorant w Zakładzie Iranistyki IFO UJ. Absolwent iranistyki oraz Wydziału Prawa i Administracji UJ (Katedra Prawa Międzynarodowego Publicznego). Reprezentant UJ na 1st International F. Born Moot Court Competition (międzynarodowe prawo konfliktów zbrojnych) w Budapeszcie. Uczestnik I edycji Jagiellońskiej Kuźni Dyplomatów. Stypendysta w International Center for Persian Studies w Teheranie. Tłumacz języka dari w ramach PKW Afganistan. Od marca 2010 roku koordynator sekcji azjatyckiej Ośrodka Międzynarodowego Prawa Humanitarnego i Praw Człowieka UJ.
14.20-14.50 Poczęstunek
15.30-16.30 Zakończenie konferencji i występ Grupy Natyalaya, Śródmiejski Ośrodek Kultury, ul. Mikołajska 2
Pokaz klasycznych tańców indyjskich (bharatanatjam oraz odissi), a także tańca bollywood. NATYA oznacza taniec, LAYA – oddanie czemuś, poświęcenie, ale także rytm, melodia, dźwięk. Tancerki tworzące zespół fascynuje taniec i rytm, nie tylko indyjski. Są wśród nich tancerki orientalne, flamenco i tańca współczesnego. Grupa istnieje od kwietnia 2008 roku. Powstała i działa przy Krakowskim Warsztacie Jogi. Skład zespołu: Ewa Wardzała, Agnieszka Kapelko, Anita Singh, Ela Wlezień, Kamila Szanduła, Kamila Witalińska, Agnieszka Wójcik, Jagoda Romanowska i Jagoda Flaga.
17.00-20.00 Popołudnie z kinem tamilskim, Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji, Rynek Główny 34, III piętro, s. 33
mgr Krystyna Gawryluk-Goodling
21.00 Spotkanie integracyjne Kół
Klub Stereo, ul. św. Tomasza 11A
